Praca tymczasowa w 2026 - KRAZ, umowa z użytkownikiem i limity
Stan prawny na 19 listopada 2026 · opublikowano 19 listopada 2026
Wpis do KRAZ, czego agencji nie wolno, umowa z pracodawcą użytkownikiem, limit 18 miesięcy w 36, równe traktowanie, urlop i kary - z numerami artykułów.
Praca tymczasowa to układ trzech stron: agencja zatrudnia pracownika, a ten pracuje na rzecz i pod kierownictwem innej firmy - pracodawcy użytkownika. Obowiązki dzielą się między agencję i użytkownika, a część z nich - jak limit 18 miesięcy - wiąże obie strony naraz. Poniżej zebraliśmy zasady według stanu prawnego z listopada 2026 roku, z numerami artykułów ustawy o zatrudnianiu pracowników tymczasowych (tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 236) i ustawy o rynku pracy i służbach zatrudnienia (Dz.U. 2025 poz. 620).
Co to jest praca tymczasowa
Pracą tymczasową są zadania (art. 2 pkt 3 ustawy o pracownikach tymczasowych):
- o charakterze sezonowym, okresowym albo doraźnym,
- których terminowe wykonanie przez własnych pracowników użytkownika nie byłoby możliwe,
- należące do obowiązków nieobecnego pracownika.
Pracodawcą użytkownikiem może być także podmiot, który nie jest pracodawcą w rozumieniu Kodeksu pracy - liczy się to, że wyznacza zadania i kontroluje ich wykonanie (art. 2 pkt 1).
Wpis do KRAZ
Agencja pracy tymczasowej prowadzi działalność regulowaną i musi mieć wpis do rejestru agencji zatrudnienia (KRAZ), który prowadzi marszałek województwa (art. 305 i 308 ustawy o rynku pracy).
- Kto nie dostanie wpisu (art. 307): firma z zaległościami w podatkach, ZUS, KRUS albo PFRON; firma w likwidacji albo upadłości; firma, której zarząd skazano za przestępstwa przeciwko prawom pracownika, fałsz albo obrót gospodarczy albo ukarano za nielegalne powierzenie pracy cudzoziemcowi; firma, która prowadziła agencję bez wpisu; firma bez lokalu.
- Wniosek składa się elektronicznie, z oświadczeniem o spełnianiu warunków, zaświadczeniami o braku zaległości i z Krajowego Rejestru Karnego (art. 309).
- Opłata: 1000 zł (art. 310). Bez kaucji ani gwarancji finansowej.
- Termin: marszałek dokonuje wpisu w 14 dni; jeśli tego nie zrobi, po 21 dniach od wniosku można zacząć działalność (art. 312).
- Co roku do 31 stycznia agencja składa informację o działalności za poprzedni rok (art. 323).
- Ogłoszenia: numer wpisu podaje się w dokumentach i ogłoszeniach, a oferty pracy tymczasowej oznacza się jako „oferty pracy tymczasowej” (art. 324).
- Cudzoziemcy: agencja może kierować do pracy tymczasowej cudzoziemców, którzy potrzebują zezwolenia albo oświadczenia, dopiero po 2 latach od wpisu i po zmianie wpisu (art. 305 ust. 3-4, art. 313).
Marszałek wykreśla agencję między innymi za brak działalności przez dwa okresy sprawozdawcze, fałszywe oświadczenie, zatrudnianie cudzoziemców przebywających nielegalnie albo dwukrotną odmowę kontroli PIP (art. 315). Prowadzenie agencji pracy tymczasowej bez wpisu to grzywna od 3000 do 100 000 zł (art. 362).
Czego agencji nie wolno
Pracownika tymczasowego nie wolno kierować (art. 8):
- do pracy szczególnie niebezpiecznej,
- na stanowisko pracownika użytkownika, który w tym czasie strajkuje,
- do pracy tego samego rodzaju, co praca pracownika, z którym użytkownik w ciągu ostatnich 3 miesięcy rozwiązał umowę z przyczyn niedotyczących pracowników - w jednostce użytkownika w tej samej gminie,
- do ochrony wymagającej broni palnej albo paralizatora na pozwolenie.
Umowa agencji z użytkownikiem
Zanim agencja podpisze umowę z pracownikiem, uzgadnia na piśmie z użytkownikiem (art. 9 ust. 1): rodzaj pracy, wymagane kwalifikacje, przewidywany okres pracy, wymiar czasu pracy i miejsce pracy.
Użytkownik informuje agencję na piśmie o wynagrodzeniu za taką pracę i swoich zasadach wynagradzania, o warunkach BHP i o tym, że nie zachodzi sytuacja z art. 8 pkt 3 (art. 9 ust. 2). Zapewnia też odzież i obuwie robocze, środki ochrony indywidualnej, napoje i posiłki profilaktyczne, szkolenie BHP, ustalenie okoliczności wypadku i ocenę ryzyka zawodowego (art. 9 ust. 2a).
Strony uzgadniają również na piśmie (art. 9 ust. 3):
- jakie informacje o pracy wpływają na wynagrodzenie oraz jak i kiedy użytkownik je przekazuje,
- które inne obowiązki BHP przejmuje użytkownik,
- które koszty podróży służbowych pokrywa użytkownik.
Agencja przekazuje pracownikowi te ustalenia na piśmie przed zawarciem umowy (art. 11). Zakaz zatrudnienia pracownika przez użytkownika po zakończeniu pracy tymczasowej jest nieważny (art. 12).
Umowa z pracownikiem
Agencja zatrudnia pracownika tymczasowego na umowę o pracę na czas określony (art. 7 ust. 1). Może też kierować do pracy tymczasowej osoby na umowie cywilnoprawnej (art. 7 ust. 2) - wtedy stosuje się do nich m.in. zakazy z art. 8, uzgodnienia z art. 9 ust. 1 i limity z art. 20 (art. 25a).
Wypowiedzenie umowy o pracę wynosi 3 dni przy umowie do 2 tygodni i 1 tydzień przy dłuższej (art. 13 ust. 2). Wynagrodzenie wypłaca agencja (art. 13 ust. 1).
Limit 18 miesięcy w 36
| Sytuacja | Limit | Podstawa |
|---|---|---|
| praca dla jednego użytkownika | łącznie 18 miesięcy w okresie 36 kolejnych miesięcy | art. 20 ust. 1 i 3 |
| zastępstwo nieobecnego pracownika | do 36 miesięcy bez przerwy, potem przerwa 36 miesięcy u tego użytkownika | art. 20 ust. 5-8 |
| umowa przedłużona do dnia porodu | limitów się nie stosuje | art. 20 ust. 9 |
Limit wiąże obie strony: agencja nie może skierować pracownika ponad limit (art. 20 ust. 1), a użytkownik nie może korzystać z pracy tej samej osoby ponad limit (art. 20 ust. 3). Okresy z umowy o pracę i umowy cywilnoprawnej sumuje się (art. 20 ust. 2 i 4).
Żeby to policzyć, agencja ustala dotychczasowy okres pracy u użytkownika na podstawie świadectw pracy, oświadczeń albo zaświadczeń z ostatnich 36 miesięcy (art. 11a-11b), a użytkownik prowadzi rejestr osób wykonujących u niego pracę tymczasową i przechowuje go jeszcze 36 miesięcy (art. 14a).
Równe traktowanie, czas pracy i urlop
- Równe traktowanie: pracownik tymczasowy nie może być traktowany mniej korzystnie niż pracownicy użytkownika na takim samym albo podobnym stanowisku (art. 15 ust. 1). Wyjątek dotyczy szkoleń przy pracy krótszej niż 6 tygodni. Odszkodowania pracownik dochodzi od agencji, która może się zwrócić do użytkownika (art. 16).
- BHP i ewidencja czasu pracy należą do użytkownika (art. 14 ust. 2).
- Wolne stanowiska: użytkownik informuje pracowników tymczasowych o stanowiskach, na które zamierza zatrudnić pracowników (art. 23 ust. 3).
- Urlop: 2 dni za każdy miesiąc pozostawania w dyspozycji użytkownika (art. 17 ust. 1). Przy pracy dla jednego użytkownika przez co najmniej 6 miesięcy użytkownik musi umożliwić wykorzystanie urlopu (art. 10 ust. 2); za niewykorzystany urlop ekwiwalent płaci agencja (art. 17 ust. 3).
Kary
Grzywna od 1000 do 30 000 zł grozi (art. 27, 27a i 27b):
- agencji - za skierowanie do pracy zakazanej (art. 8) albo ponad limit 18 lub 36 miesięcy,
- użytkownikowi - za brak bezpiecznych warunków pracy i uzgodnionych obowiązków BHP, pracę zakazaną, przekroczenie limitów, brak ewidencji czasu pracy i nieudzielenie urlopu.
W tych sprawach orzeka się na wniosek inspektora pracy (art. 28).
Co zrobić w agencji
- Sprawdź wpis w KRAZ i pilnuj informacji rocznej do 31 stycznia - brak działalności przez dwa lata to wykreślenie.
- Przed każdą umową z pracownikiem miej pisemne uzgodnienie z użytkownikiem - z wymiarem czasu pracy, wynagrodzeniem i podziałem obowiązków BHP.
- Dla każdej osoby u każdego użytkownika licz okres pracy w oknie 36 miesięcy - razem z umowami cywilnoprawnymi.
- Ustal z użytkownikiem, jak i kiedy przekazuje godziny - od nich zależy wypłata.
- Przed skierowaniem cudzoziemca sprawdź, czy agencja ma 2 lata od wpisu i zmieniony wpis.
Źródła
- Ustawa o zatrudnianiu pracowników tymczasowych, tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 236
- Ustawa o rynku pracy i służbach zatrudnienia, Dz.U. 2025 poz. 620
- Ustawa o warunkach dopuszczalności powierzania pracy cudzoziemcom, Dz.U. 2025 poz. 621
- Publiczne służby zatrudnienia - rejestr agencji zatrudnienia (KRAZ)
To nie jest porada prawna. Poradnik opisuje przepisy według stanu na dzień, w którym go sprawdziliśmy, i podaje źródła - w swojej sprawie zajrzyj do nich albo zapytaj doradcę.